İnsanlık Evhamına Tepki-Eris İnal
Bu yazıyı ben olarak, keskin cümlelerle değil, hislerimle yazıyorum. Zira büyük,
süslü cümleleri bu böyledir diye bağlamak toplumsal olaylar söz konusuysa
kibirli görünüyor. Öncelikle sindirilmiş varlığımızın üzerine sabitlenen dünya
düzenini tanımıyorum. “Kadınsınızdır.” ifadesini takip eden yenilgi, bu düzeni
kabulle başlıyor. Belki ben daha romantiğim, belki “o zamanın” gelmesini
beklemeye değil harekete geçmeye inanıyorum. Sert gerçeklikten güç alan,
darbelerle acımasızlaşmış, darbelerle nasır tutmuş bir kadın tasvirini de kabul
etmiyorum. Hiçbirimiz etmemeliyiz. Biraz inceleyince ilk iki üç cümleden
çıkarılacak çok şey var. İlki, insanlığımızın önüne kadınlığımızı koyma
varsayımı. Yazı boyunca öyle ya, hadi diyelim galip geldiniz, hadi diyelim
insanlığın bu yoktan var edilmiş ama güya kadim savaşında eril düzeni paramparça
ettiniz diye devam eden tiyatronun ilk perdesi. Evet, hepimiz her bağlamdan öte
önce insanız. Düzeni dikotomilerle anlatmak yaygın. Duyarlı ve kitlelere
ulaşabilen insanların, bakın sizin eylemleriniz ikiliklerin savaşıyla var olan
ahlakın ürünü demesi, hatalı bulduğu bakışı daha görünür kılmaktan başka bir işe
yaramıyor. Yapılan çirkin eylemler her ne ise onların altını çizmek, hataya hata
demek, sistemi besleyen kültür ne bunları işaret etmek varken mağduru faille
aynı torbaya atıp gitmek niye? Şahsen yaşamının hemen hemen her noktasında peki
sonra ne olacak diye düşünmek zorunda kalan kadınların tacizi, tecavüzü
anlatırken failleriyle aynı yöntemi benimsemiş, kaderin hışmına uğrayarak
doğruyu yanlışı kaybetmiş ve dahası, adalet değil infaz peşinde insanlar
oldukları aklımın ucundan dahi geçmez. Cesur, ümitli, destek arayan ve veren
kadınlar göreceğimiz yerde büyük resmi gördüm temalı yazılar okumak da bir hayli
keyfimi kaçırır. Mücadeleyi neredeyse alaycı bir dille diyelim onu da yaptınız,
kazandınız diye bize bahşeden senaryo, kazanımın bedelini hatırlatarak
anlatıcının büyüklüğüne de göz kırpıyor. Bizim all-knowing, yin ve yang arasında
kaç eon varsa hepsinden geçmiş anlatıcımız. Kendince yaptığı bir şey var. Sorunu
ortaya koyma işi ikilemin kendisini zayıf kılıyor gibi, yani onu yalan
çıkarıyor, yani bambaşka bir şeye dönüştürüyor.* Ama çözüm sunmuyor. O kötü, bak
sen de kötüsün. Hepinizi görüyorum. Ah bu koca dünyaya biz niye sığmadık. Ne zor
bu arabesk gerçeklik, bir uyanabilsek! Gözlerimiz hep kapalı. Külliyen şiddet
karşıtı olabilmek her babayiğidin harcı değil belli ki. Postmodern dünyanın
sınırları bulanıklaştırmasıyla eriyip elimize yüzümüze bulaşan kavramlar gün
gelip bizi de şiddet yanlısı yapıveriyor. O kadar anlayışlı hâle geldik ki faili
suçuyla yüzleştirmek bir suç. Tanımadığımız bilmediğimiz kadınlar da zorda
kaldıysa ses çıkarabilsin diye binbir güçlükle kendi hikayemizi paylaşmak da bir
başka suç. Düzenin çarkını döndüren, bunu fark edemeyecek kadar saf ve kendi
mağduriyetinde kaybolmuş insanlar olarak tanımlandık. Tam da bu yüzden “her
türlü şiddeti reddeden bir insanlık mertebesini hayal etmeyi” ütopik değil banal
buluyorum. Toplumsal ve bireysel kırılmalarda böyle edebiyatı dile yay gibi
dolayıp, imgeleri evire çevire, diş ağrıtan bir şeker gibi tükürüp atmak ne
kadar doğru? Bir şeylerin yanlışlığını, ümitsizliğini kanırtarak betimliyorsak
gerçekliğin yeterli olmadığına mı inanıyoruz yoksa kanıtlamak istediklerimiz mi
var? Yoksa biz dev bir barış elçisiyiz ve diğer tüm küçük insanlar kendi
kavgalarıyla mı meşgul? E hâl böyleyse biz de biraz daha bu dünyanın
gerçekliğine dizlerimizi dövelim.
Eris İnal
Yorumlar
Yorum Gönder