İnsanlık Evhamına Tepki-Eris İnal

Bu yazıyı ben olarak, keskin cümlelerle değil, hislerimle yazıyorum. Zira büyük, süslü cümleleri bu böyledir diye bağlamak toplumsal olaylar söz konusuysa kibirli görünüyor. Öncelikle sindirilmiş varlığımızın üzerine sabitlenen dünya düzenini tanımıyorum. “Kadınsınızdır.” ifadesini takip eden yenilgi, bu düzeni kabulle başlıyor. Belki ben daha romantiğim, belki “o zamanın” gelmesini beklemeye değil harekete geçmeye inanıyorum. Sert gerçeklikten güç alan, darbelerle acımasızlaşmış, darbelerle nasır tutmuş bir kadın tasvirini de kabul etmiyorum. Hiçbirimiz etmemeliyiz. Biraz inceleyince ilk iki üç cümleden çıkarılacak çok şey var. İlki, insanlığımızın önüne kadınlığımızı koyma varsayımı. Yazı boyunca öyle ya, hadi diyelim galip geldiniz, hadi diyelim insanlığın bu yoktan var edilmiş ama güya kadim savaşında eril düzeni paramparça ettiniz diye devam eden tiyatronun ilk perdesi. Evet, hepimiz her bağlamdan öte önce insanız. Düzeni dikotomilerle anlatmak yaygın. Duyarlı ve kitlelere ulaşabilen insanların, bakın sizin eylemleriniz ikiliklerin savaşıyla var olan ahlakın ürünü demesi, hatalı bulduğu bakışı daha görünür kılmaktan başka bir işe yaramıyor. Yapılan çirkin eylemler her ne ise onların altını çizmek, hataya hata demek, sistemi besleyen kültür ne bunları işaret etmek varken mağduru faille aynı torbaya atıp gitmek niye? Şahsen yaşamının hemen hemen her noktasında peki sonra ne olacak diye düşünmek zorunda kalan kadınların tacizi, tecavüzü anlatırken failleriyle aynı yöntemi benimsemiş, kaderin hışmına uğrayarak doğruyu yanlışı kaybetmiş ve dahası, adalet değil infaz peşinde insanlar oldukları aklımın ucundan dahi geçmez. Cesur, ümitli, destek arayan ve veren kadınlar göreceğimiz yerde büyük resmi gördüm temalı yazılar okumak da bir hayli keyfimi kaçırır. Mücadeleyi neredeyse alaycı bir dille diyelim onu da yaptınız, kazandınız diye bize bahşeden senaryo, kazanımın bedelini hatırlatarak anlatıcının büyüklüğüne de göz kırpıyor. Bizim all-knowing, yin ve yang arasında kaç eon varsa hepsinden geçmiş anlatıcımız. Kendince yaptığı bir şey var. Sorunu ortaya koyma işi ikilemin kendisini zayıf kılıyor gibi, yani onu yalan çıkarıyor, yani bambaşka bir şeye dönüştürüyor.* Ama çözüm sunmuyor. O kötü, bak sen de kötüsün. Hepinizi görüyorum. Ah bu koca dünyaya biz niye sığmadık. Ne zor bu arabesk gerçeklik, bir uyanabilsek! Gözlerimiz hep kapalı. Külliyen şiddet karşıtı olabilmek her babayiğidin harcı değil belli ki. Postmodern dünyanın sınırları bulanıklaştırmasıyla eriyip elimize yüzümüze bulaşan kavramlar gün gelip bizi de şiddet yanlısı yapıveriyor. O kadar anlayışlı hâle geldik ki faili suçuyla yüzleştirmek bir suç. Tanımadığımız bilmediğimiz kadınlar da zorda kaldıysa ses çıkarabilsin diye binbir güçlükle kendi hikayemizi paylaşmak da bir başka suç. Düzenin çarkını döndüren, bunu fark edemeyecek kadar saf ve kendi mağduriyetinde kaybolmuş insanlar olarak tanımlandık. Tam da bu yüzden “her türlü şiddeti reddeden bir insanlık mertebesini hayal etmeyi” ütopik değil banal buluyorum. Toplumsal ve bireysel kırılmalarda böyle edebiyatı dile yay gibi dolayıp, imgeleri evire çevire, diş ağrıtan bir şeker gibi tükürüp atmak ne kadar doğru? Bir şeylerin yanlışlığını, ümitsizliğini kanırtarak betimliyorsak gerçekliğin yeterli olmadığına mı inanıyoruz yoksa kanıtlamak istediklerimiz mi var? Yoksa biz dev bir barış elçisiyiz ve diğer tüm küçük insanlar kendi kavgalarıyla mı meşgul? E hâl böyleyse biz de biraz daha bu dünyanın gerçekliğine dizlerimizi dövelim. Eris İnal

Yorumlar